Hervormde gemeente te Den Ham

Augustinus

Omdat ik in het kader van de verplichte Permanente Educatie in de Protestantse Kerk een cursus volg wil ik u als er ruimte voor is en gelegenheid iets van doorgeven voor de opbouw van het geloofsleven. Het hoofdonderwerp is de Spiritualiteit. Onder leiding van prof dr H Welzen hebben we een aantal gedeeltes gelezen uit de Confessiones van Augustinus. We hebben gelezen aan de hand van twee vragen. De eerste vraag ‘wat zegt Augustinus’ en de tweede vraag ‘wat kan hij beteken voor mijn geestelijke weg en geloofsleven’.

Augustinus en zijn leefwereld

Augustinus is geboren 13 november 354 in Thagaste en overleden 28 Augustus 430 te Hippo Regius. Hij heeft bijna zijn hele leven gewoond in Noord – Afrika, het deel waarover het Romeinse Rijk  bijna zes eeuwen de hegemonie had. Augustinus is de zoon van Monica en Patricius. Volgens Augustinus heeft zijn moeder Monica grote invloed op hem uit geoefend door haar leven, karakter en christelijke levenshouding. Zijn vader Patricius was ambtenaar in het stadje Thagaste en afkomstig uit een heidens milieu. Dit zijn de wortels van Augustinus.

Hij begint op vijftienjarige leeftijd met een opleiding in de retorica aan de universiteit Maduro en zet na een korte onderbreking de studie voort in Carthago. Deze stad was het bestuurscentrum van de provincie en de tweede stad van het Romeinse Rijk. In deze tijd komt hij in contact met het nu verloren geschrift Hortensius van Cicero en sterft zijn vader Patricius. Later, nadat hij in de Paasnacht is gedoopt, sterft zijn moeder Monica. De weg die hij begon met een voet in het heidendom van zijn vader en een voet in het christelijk geloof van zijn moeder heeft hem lang beïnvloed op zijn omzwerving in het manicheïsme en de neo – platoonse filosofie. Onderweg, na zijn doop, komt al zijn kennis en kunde in dienst van God als hij wordt servus Deï. Zijn zoektocht is geëindigd want hij is van God gevonden. Hij wordt gewijd tot bisschop te Hippo Regius. Als zijn einde nadert is hij omgeven door een aantal boetepsalmen op de wand van zijn kamer en concentreert Augustinus zich op gebed. Aan het slot van zijn weg blijft het gesprek met God en de psalm. Dan is zijn zoektocht en zijn omzwerving tot een einde gekomen. Van die reis doet hij verslag in zijn boek getiteld:  “Confessiones” ( vertaald: Belijdenissen)

1.2 De toonzetting van de Confessiones is die van ‘Gebed en relatie’

De toon maakt de muziek. De toon van de Confessiones is die van gebed tot God en relatie met God. Dit maakt de Confessiones tot een persoonlijk getuigenis. Je treft aan de ijkpunten van het christelijk geloof zoals verwoord in het Apostolicum maar het is geen apologie of dogmatiek. Je treft aan psychologische inzichten en beschouwingen maar het wordt geen filosofie. Het blijft gebed in verschillende vormen. Het wordt geen abstract filosofisch betoog maar een persoonlijk getuigenis van een relatie. Tenminste is de gelezen gedeelten.

Vaak geeft een eerste zin of enkele zinnen die iemand schrijft of uitspreekt in de kern iets aan van alles wat volgt. In ieder geval geldt dit van de Confessiones van Augustinus. Augustinus begint boek 1, 1 met de lofprijzing: Groot zijt Gij, o Heere en zeer te prijzen. Groot is Uw kracht en uws verstand is geen getal. En de mens wil U prijzen. Want Gij wekt hem er toe op dat het zijn lust is U te loven. Aan het slot schrijft hij: U roept aan mijn geloof, o Heere, mijn geloof dat Gij in mij geschonken hebt, dat Gij in mij hebt gewekt door de menswording van Uw Zoon, door de dienst van Uw verkondiger. In 1, 2 begint Augustinus met de vraag: en hoe zal ik mijn God aanroepen, mijn God en mijn Heer daar ik Hem immers in mij roep als ik Hem aan roep. Augustinus begon met de mens die U wil prijzen. De mens als schepsel. Hier gaat hij verder en spreekt hij veelvuldig van mijn God, Mijn Heer, Heere mijn God. Hier wordt de toon persoonlijk. En ik roep Hem in mij. Hier wordt de toon die van relatie en geestelijk leven. Niet meer hoe de mens als schepsel God zal prijzen maar ik roep mijn Heere en mijn God aan. Geen abstract betoog maar het gaat om zijn relationele kennis. God heeft Augustinus in relatie gezet met Zichzelf. De relatie is een relatie die niet op basis van gelijkwaardigheid is maar die van God uitgaat. Het is een afhankelijkheidsrelatie door de genade van God, schrijft Augustinus.

Pastoraat

Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Wijk 1	Brinkstraat 4	671918
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Wijk 2	Grotestraat 3	671221